پشت پرده خودآزمایی های تاریخ ادبیات2

در این گزارش به بررسی کامل «خودآزمایی های تاریخ ادبیات2» می‌پردازیم و آخرین اخبار، جزئیات و نکات مهم مربوط به این موضوع را مرور خواهیم کرد.

در ادامه، تمامی اطلاعات موجود درباره این موضوع به صورت یکجا گردآوری شده است تا بتوانید بدون نیاز به مراجعه به منابع مختلف، جزئیات کامل را مطالعه کنید.

خودآزمایی درس1::جواب سوال1:در قلمرو ادبیات وذوق روزبه روزسستی وضعف وبی ضابطگی آشکارترشد.گذشته ازحضورورواج پاره ای واژه های مغولی در زبان و ادبیات فارسی دل مردگی وبی سرانجامی وبلاتکلیفی با اندیشه ی ادبی فارسی قرین گشت ذوق هاپژمرده شدوعواطف شاعران ونویسندگان ازخلاقیت بازماند

.جواب سوال2:     شاهرخ میرزاپس ازآن که شهر هرات رامرکزفرمانروایی خود قرارداد با علاقه ای که به هنرو فرهنگ اسلامی داشت نظر هنرمندان وصاحبان ذوق از جمله خوش نویسان وشاعران راجلب کردوحامی نهضت بزرگ هنری عصر خویش شد

.جواب سوال 3:     در عصر حافظ پهنه ی وسیعی زیستگاه و قلمرو بالندگی زبان وفرهنگ فارسی بود.شبه قاره ی هندو آسیای صغیر همچنان میزبان زبان فارسی بودوآذربایجان واصفهان وفلات مرکزی ایران هم دانشوران وهنرمندان خاص خود راداشت.اقلیم پارس به رغم کشمکش های تاریخی فراوانی که دراثرروی کارآمدن خاندان تیموری جریان داشت مانندگذشته کانون جوشنده ی زبان وشعر فارسی بودوشیراز همچنان پایتخت شعر وادب این عصربه شمارمی رفت.وجود فرهنگ شهرهای بزرگی مثل نیشابورسبزوارتوس مرووبه خصوص هرات موجب شدخراسان از لحاظ شعروادب موقعیت پیشین خودراحفظ کند.

جواب سوال4:       به دلیل آن که مدح ومدیحه سرایی جایگاه خود راازدست داده بودودیگرحاکمان با هدیه های خود؛شاعران وهنرمندان را موردعنایت قرارنمی دادند.

جواب سوال5:     مضامینی ازقبیل حمدخدا؛نعت رسول اکرم(ص)؛منقبت امامان؛عرفان؛حکمت؛شکوه وشکایت؛موعظه ومسایل اجتماعی؛هجووهزل ومقداری هم مدح شاهان وصاحب منصبان.

جواب سوال6:       زبان شعراین دوره جزدر سروده های برخی ازشاعران مانندحافظ وخواجو؛رو به سقوط وتباهی گذاشت که هم در لفظ وهم درساخت وبافت کلام می توان این تباخی وکم مایگی رادید.گسترش شعر وادب درمیان افرادنافرهیخته ی عامی به این امردامن میزد.اگر بقایای عرفانگذشته ورغبت برخی ازشاعران به طرح مسایل اخلاقی واجتماعی شعر این دوره نبود؛حافظ یک تنه به نجات زبان وفرهنگ ایران برنمی خواست وزبان فارسی به سرنوشتی بدتر دچار می شد.

جواب سوال7:     نام دیگرعشاق نامه«ده نامه»و موضوع آن مباحث عرفانی است که شاعرسخن خود راهمراه باچندتمثیل وحکایت به پایان رسانیده است.      

جواب سوال8:قالب هردو؛غزل است.ازنظرمحتواهردو بیانگرشور وعشق عرفانی است.هردو گرم ودلپذیر وساده اند ولی وزنی متفاوت دارند.        

خودآزمایی درس2::

جواب سوال1:بخشی از قصایدخواجودر توحیدونعت ومنقبت معصومین؛بخشی در زهدوپند وپاره ای هم به انظمام بیشترقطعاتش دربرگیرنده ی مطالب ومسایل اجتماعی وانتقادی است.

جواب سوال2:مضمون غزل های ابن یمین به رسم معمول شاعران؛عشق ودلدادگی است.

جواب سوال3:قناعت پیشگی وبی اعتباردانستن دنیا.

جواب سوال4:برای بیان انتقادهای کوبنده وطرح دیدگاه های اجتماعی واخلاقی خویش سود برده است.

جواب سوال5:ذوق وهنرعبیددرنکته یابی وانتقادهای ظریف اجتماعی جلوه می کندودر اغلب آثارش درغالب طنزولطیفه های دل نشین آشکار می شود.

جواب سوال6:وی توانسته است با استفاده از شیوه طنزدر بیان خود اوضاع نابسامان اخلاقی و فرهنگی روزگار خودرا به روشنی نشان دهد بیان او حالت کاملا انتقادی دارد و بی پرواست.او در این منظومه که حکایتی تمثیلی است وضع جامعه و دو طبقه حاکمان و قاضیانرا مورد انتقاد قرار دهد

جواب سوال7:این تندی و پر رنگی،واکنشی در برابر شدت فساد و تباهی روزگار شاعر است ،در حقیقت میزان فساد اخلاقی در ان زمان به حدی بالا بود که جز با همین زبان تلخ و گزنده و عریان نمیشد ان را بیان کرد و در رفع ان چاره جویی نمود.

جواب سوال8:به نمادین و تمثیلی بودن این حکایت اشاره دارد عبید در این منظومه وضع جامعه و دو طبقه حاکمان و قاضیان زا مورد انتقاد قرار می دهد در عمق سخنان اوپیام های اجتماعی سیاسی و اخلاقی دیده می شود.

خود آزمایی درس3

:جواب سوال1:ِحافظ ازهمه ی علوم قرآنی ازقرائت وتفسیرگرفته تاکلام وفلسفه وعرفان بهره داشت.اوحتی شاگردشاعری سبک ویژه ی بیان خودراازقرآن کریم آموخته بودودر آگاهی اززیروبم الفاظ ومعانی ومفاهیم ازقرآن الهام می گرفت.

جواب سوال2:دوران حکومت سخت گیرانه ی امیرمبارزالدین محمدباتعصب وخشونت همراه بودوزندگی حافظ راتلخ می ساخت.شاعرآزرده حال بیشترین غزل های آبدار خودرادرمبارزه باریاکاری وعوام فریبی بالحنی نیشداروگزنده تلویحاخطاب به همین امیرریاکارمظفری سروده وباکنایه وتمسخراورامحتسب خوانده است.

جواب سوال3:لحن حافظ گزنده وتلخ توام با نیشخند وکنایه آمیز است ودر آن مایه ای از خیرخواهی واصلاح طلبی هم دیده می شود.گویی حافظ بعدازسیف فرغانی وعبید وابن یمین بارندی وهوشیاری وفرزانگی خویش شیوه ی تازه ای برای مبارزه بانابسامانی هاوبداخلاقی های جامعه برگزیده است که به مانندبیان شاعرانه ی اوتازگی دارد.

جواب سوال4:نحوه ی نگرش حافظ به زندگی به معنای وسیع کلمه از خاک تا افلاک از ملک تاملکوت رادر برمیگیرد.نگاه حافظ حتی به نازیبایی های زندگی زیباست.از ویژگی های دیگر نگاه حافظ نگرش انتقادی ونافذاوست وبهره گیری ازطنزوکمرنگ اماکارساز.مهم ترین آموزش غیر مستقیم حافظ این است که به ما شیوه ی درست نگا ه کردن به زندگی رامی آموزد.

جواب سوال5:در غزل های اجتماعی او فرهنگ گذشته ی ایران با همه ی کمال ایرانی-اسلامی خود رخ می نماید.گویی حافظ در تلفیق دو فرهنگ ایران و اسلام به مانند فردوسی به توفیق بیشتری دست یافته است ومضمونی بهترولازم ترازحماسه انسان عصر خود نیافته وهمان راباصداقتی بی مانند در عرصه شعر خودبه نمایش گذاشته است.

جواب سوال6:غزل«در آرزوی تو باشم»ازسعدی وغزل«دل می رود زدستم»از حافظ هر دودر سبک عراقی وبامختصات این سبک سروده شده اند.ساختار زبان هردو ساده ولطیف با درون مایه ی عاشقانه وعارفانه است.غزل های سعدی غالبا عاشقانه ی صرف هستند ولی غزل های حافظ عارفانه عاشقانه وآسمانی زمینی اند.

جواب سوال7:از جامی در شرح وتوضیح لمعات فخرالدین عراقی.

جواب سوال8:بهارستان.

خود آزمایی بخش نمونه اول:

جواب سوال1:سبب عمده ی آن حکومت قوم بیگانه ی تاتار وخونریزی های ناشی ازآن بود.فترت وهرج ومرجی که در ای عصردر قلمروذوق و اندیشه ملاحضه می شود چیزی جز بازتاب جریان های سیاسی وپریشان حالی اقتصادی و اجتماعی پس از فتنه ی مغول نیست.

جواب سوال2:پریشانی اندیشه سستی گرفتن بنیان های فلسفی رواج خرافات وبی مسولیتی دل سپاری به قضا وقدروگسترش روح تسلیم وبی توجهی به دنیا.

جواب سوال3:بی عقیدگی برخی از ایلخانان وبی تعصبی آنان.

جواب سوال4:در میان شاعران عصرحافظ تقلیدباشدت تمام رواج داشت وبه دو صورت  جلوه کردنخست تقلیداز شیوه وسبک استادان پیشین ودیگر جواب گویی شعرهای مشهورپیشینیان غالبا برهمان وزن وقافیه .ازشاعران دوره های پیش بیش ازهمه از سبک وشیوه ی کار انوری ظهیر فاریابی کمال الدین اصفهانی وخاقانی وشیوه ی داستان سرایی نظامی تقلیدمیشد

جواب سوال5:عبید زاکانی وبسحاق(ابو اسحاق)اطعمه.

جواب سوال6:«عشاق نامه»یا«ده نامه»فخرالدین عراقی.

جواب سوال7:عرفان وسیروسلوک عارفانه.

جواب سوال8:اثر جامی-در شرح وتوضیح لمعات فخرالدین عراقی(عرفان و سیر وسلوک عارفانه)

جواب سوال9:سبک غزل خواجودر دیوان حافظ بارندی وکمال هنرمندی به اوج تعالی وزیبایی رسیده ودر مواقع به نام حافظ شیرازی ثبت شده است.حافظ خود متعرف است که در بسیاری ازغزلیات خودازخواجوی کرمانی استقبال کرده

        جواب سوال10:-رساله اللبادیه درمناظره ی نی وبوریا

2-سبع المثانی درمناظره ی شمشیر وقلم

3-مناظره شمس وسحاب

جواب سوال11:مدح ومنقبت امامان

جواب سوال12:عبیدزاکانی

جواب سوال13:اغلب خنده آوروگاهی رکیک است اما در پس آن پیامی اصلاح جویانه وخیرخواهانه نهفته است،

جواب سوال14:شاعر باید متانت طبع داشته باشد ودر مقابل صله وپاداش حاکمان دروغین سرفرود نیاورد.این ابیات نشاگردآن است که سیف فرغانی ازشعربرای بیان انتقادهای کوبنده وطرح دیدگاه های اجتماعی واخلاقی خویش سودبرده است بی آن که خود رادر«اصطبل ثناخوانی»گرفتار کند.

جواب سوال15:سلسه الذهب در ذکرحقایق عرفانی

2)سلامان وابسال منظومه ای تمثیلی حاوی اشارات اخلاقی وعرفانی

3)تحفه الاحرار در پند ونصیحت همراه با حکایت هاوتمثیل های فراوان

4)سبحه الابراردر ذکر مراحل سلوک وتربیت نتس

5)یوسف وزلیخا نظم داستان یوسف وزلیخا

6)لیلی ومجنون داستان معروف لیلی ومجنون

7)خردنامه ی اسکندری درذکرموعظه ونصیحت اززبان فیلسوفان یونان

خودآزمایی درس4:

جواب سوال1:تاریخ نویسی در عصرحاکمیت مغول وتیمور به دو دلیل عمده رونق یافت:

1)مغولان وتیموریان به ویژه شخص تیموربه تثبیت ظبط وقایع وکشور گشایی هاوباقی نگه داشتن نام وآوازه یخویش از این راه بسیار علاقه مند بودندوبه همین دلیل مورخان را حمایت وتشویق می کردند.

2)فرزانگان ایران از بیم از بین رفتن ارزشهای فرهنگی وتاریخی ایرانیان ونیز به تثبیت رساندن مظلومیت ملت ایران در صفحات تاریخ به نگارش وقایع اقدا می کردند.

جواب سوال2:در این عصرهمان شیوه های نویسندگی دوره های قبل اقدام پیدا کرد.نویسندگان متکلف از به کار بردن واژه های ترکی که در اثرحضوروحکومت بیگانگان در فضای فرهنگ وتاریخ ایران رو به فزونی بود رو ی گردان نبودند بنا براین میزان استفاده از واژه های بیگانه ترکی که از دوره ی پیش آغاز شده بود افزایش یافت تاثیر زبان عربی نیز به مراتب بیشتر از این بود.

جواب سوال3:نثر جهان گشامصنوع ودشوارودر همان مسیرکلی نثر فنی فارسیدر قرن هفتم هجری است.دراین کتاب لغات عربی وواژه های مغولی فراوانی به کار رفته است.

جواب سوال4:اگر از پاره ای لغات ترکی ومغولی که در روزگار نویسنده ودردستگاه اداری مغولان رایج بوده است بگذریم نثراین کتاب به سبب سادگی واستحکام آن قابل توجه  واز نمونه های سالم نویسندگی در قرن هشتم هجری است وبرای تاریخ نویسان بعدی سرمشق به حساب می آید.وبا نثری پخته وعالمانه نوشته شده است.

جواب سوال5:نثرجهان گشامصنوع ودشوارولی نثربیهقی تقریبا ساده وروان است.درجهانگشادرصدواژه های عربی زیاد است ولی در تاریخ بیهقی بسامد بسیار کمتری دارد.علاوه برآن نوع لغات عربی به کار رفته دراین دواثر متفاوت است.لغات عربی جهان گشا لغاتی مشکل واغلب غیر مستعمل اند اما لغات عربی بیهقی سلده ومصطلح هستند.

جواب سوال6:این کتاب درشرح ظهورچنگیزخان واحوال وفتوحات اووتاریخ خوارزمشاهیان وفتح قلعه های اسماعیلیه  وحکومت جانشینان حسن صباح است.ونویسنده بهتراز هر کس توانسته است اوضاع  اجتماعی وباورها وخلقیات زمانه ی مغولان رادر کتاب خویش منعکس کند.